Vastgoedjournaal publiceerde de door hen benoemde tops en flops

Ruim 4500 artikelen publiceerde de redactie van VJ in het afgelopen jaar. Daar zaten veel vrolijk makende en nuttige berichten bij maar ook artikelen waarbij we ons afvroegen hoe men het zover heeft kunnen laten komen. De redactie zet op persoonlijke titel de grootste tops en flops van 2018 op een rij.

 

De tops van dit jaar:

 

Top: Eerste huurcontract op blockchain vastgelegd. Belegger Merin en huurder Runnersworld hebben de primeur. Door dit digitale contract wordt het aanhuurproces voor huurders en verhuurders een stuk simpeler en veiliger. Manipulatie door het ongeoorloofd aanpassen van huurcontracten is onmogelijk.

Top: Overname HEMA door de slimme megaondernemer Marcel Boekhoorn. Een zucht van verlichting ging door retailend Nederland toen Boekhoorn de winkelketen wist los te weken van de Britse private equity bedrijf Lion Capital en weer een Nederlands bedrijf van maakte. Wat resteert is een hoge schuld en een kwakkelende omzet die met Boekhoorns ideeën en voortvarend handelen moete kunnen worden opgelost.

 

Top: Belangstelling buitenlandse beleggers voor Nederlandse verhuurd vastgoed blijft hoog. Met name huurwoningen en kantoren zijn favoriet. Hierdoor knalt onze beleggingsmarkt naar een nieuw hoogtepunt van circa €20 miljard.

 

Top: Google maakt bekend nog een half miljard te zullen investeren in het datacenter in het Groningse Eemshaven. De locatie wordt verder uitgebreid met nieuwe servers voor onder andere YouTube-video’s, Google Maps en Gmail. Eerder investeerde de zoekgigant al €950 miljoen op de locatie. Goed voor de regio eromheen hoewel de associatie Google en datacenter niet los kan worden gezien met het omkoopschandaal waar Rudy Stroink van verdacht wordt (zie flop elders in deze lijst).

 

Top: Lage marktrente houdt na het aankopen van €2600 miljard aan (bedrijfs)obligaties door de Europese Centrale Bank. Gunstig voor beleggers en ontwikkelaars. Nadeel zijn de aanhoudende prijsstijgingen als gevolg van de grote vraag ernaar.

 

Top: De overstap van Henk Jagersma naar de gemeente Amsterdam als stedelijk directeur Ruimte en Economie. Als voormalig bestuursvoorzitter van Syntrus Achmea Real Estate & Finance en eerdere werkervaringen met corporaties en gemeenten fungeert Jagersma als de spil tussen markt en maatschappij in een stad met de grootste bouwopgave van Nederland.

 

Top: De komende ongetwijfeld ‘harde’ brexit zorgt voor een stevige aanwas van internationale bedrijven en organisaties die Londen verruilen voor een vestiging in ons land. Vooral Amsterdam plukt hiervan de vruchten. Na de EMA kiezen de Japanse banken Mizuho en Mitsubishi UFJ Financial Group voor een hoofdkantoor bij ons. Opvallend is dat RBS weer terugkeert op de Zuidas, dit keer in kantoorpand The Rock.

 

Top: Nederland handhaaft de fbi-status voor direct vastgoed. Die kwam in gevaar door de voorgestelde afschaffing van de dividendbelasting. Doordat Unilever op het laatste moment besloot om het hoofdkantoor in Londen te houden viel de grond voor de afschaffing weg en kon de fbi-status blijven zoals het was.

 

Top: Proptech wordt steeds ‘gewoner’ in vastgoedland. Meer en meer vastgoedbedrijven zien de voordelen om samen te werken met proptech startups. Startende ondernemingen als Healthy Workers, TheNextBid, Storage Share, Dominium, Bloqhouse en Parkbee maken hierdoor forse stappen. Zij moeten opboksen tegen webgiganten als Google, Amazon en Microsoft die ook de stap naar het vastgoed willen maken.

 

Top: Ontwikkelaars nemen failliete bouwers over. Zo blijven ze verzekerd van de output. Zoals de doorstart van bouwer Moonen dankzij Certitudo. VolkerWessels en TBI zijn Certitudo al hierin voorgegaan.

Naast de tops waren ook de nodige flops in het afgelopen jaar te noteren:

 

Flop: In de top van de NVM was in het afgelopen jaar veel onenigheid. Dieptepunt was het voornemen van Makelaarsvereniging Amsterdam (MVA) die zich van de NVM wilde afsplitsen. De scheiding ging op een haar na niet door.

 

Flop: Vastgoedbeursfonds Wereldhave heeft pech met haar financiële topmannen. Huidige CFO Robert Bolier opteert niet voor nog een termijn van vier jaar. Bolier trad in 2014 aan als opvolger van Pieter Roozenboom die zelf maar een jaar in dienst bleef bij het winkelfonds.

 

Flop: Het aantal failliete winkelketens blijft toenemen ondanks de aantrekkende economie. VJ telt 21 ketens die dit jaar zwaar in de problemen kwamen. Bekende namen als Kijkshop, Topshelf, Men at Work, Supertrash, Swoop zitten hierbij. Voor Blokker houdt iedereen zijn hard vast.

 

Flop: Hudson’s Bay, de grootste nieuwkomer op retailgebied in ons land, heeft een uiterst teleurstellend eerste volledige jaar achter de rug. Grootste klacht is dat het toch minder middle class is dan na het faillissement van V&D werd gehoopt.

Flop: Het is inmiddels het grootste hoofdpijnproject ooit voor de bouwers BAM en VolkerWessels: de bouw van de zeesluis in IJmuiden. Dit OpenIJ dossier leidt tot honderden miljoenen aan extra kosten. Het leidt ertoe dat grote bouwers steeds minder zin hebben om DBFM-contracten aan te gaan voor grote risicovolle infrastructurele werken.

 

Flop: De taxateurslijstjes die nog steeds bestaan bij de grote banken. Taxatiebedrijven die erop staan kunnen rekenen op een forse omzetgarantie, maar roept vragen op over de geëiste onafhankelijkheid van de taxateur ten opzichte van hun opdrachtgever.

 

Flop: Bouwer Züblin, onderdeel van de Oostenrijkse bouwgroep Strabag, heeft hals over de kop het bouwterrein in Amsterdam-Noord moeten verlaten wegens een conflict over de meerkosten bij de bouw van de twee Y-torens. En dat terwijl Züblin aanvankelijk van plan was om de bouwkosten juist te verlagen.

 

Flop: De enorme vraag naar woningen wordt afgeremd door gebrek aan personeel, materialen en gebrek aan nieuwe locaties. Met als gevolg van enorme kostenstijgingen. Bouwers die vaste verkoopprijzen hebben afgesproken bij langlopende projecten zijn de pineut: sommige bouwers leggen hierdoor het loodje.

 

Flop: De langzame maar zekere terugtrekking van de grootste banken op commercieel vastgoed. Beleggers en ontwikkelaars klagen steeds vaker dat de loketten voor hen gesloten blijven. Banken zeggen niets anders te kunnen door hoog opgelegde kapitaalseisen en de ondoorzichtige vastgoedmarkt. Voordeel is dat meer intermediairs in het gat zijn gesprongen.

 

Flop: Wat het grootste distributiecentrum van Nederland had kunnen worden, gaat aan ons land voorbij. De Chinese webgigant Alibaba kiest voor Luik in België als nieuwe dc-locatie. Maar het blijft afwachten of de Chinezen werkelijk van plan zijn om een groot dc te realiseren. Het is niet voor het eerst dat de Chinezen veel beloven maar dat het eindresultaat tegenvalt.

En dan heb je nog de twijfelgevallen waarin het perspectief bepaalt of er sprake is van een top of een flop:

 

Top of flop: De diepe val van voormalig TCN-topman Rudy Stroink is voorlopig gestuit. Stroink en zijn vrouw Saskia van Bohemen hoeven niet in een cel te zitten wegens het omkopen van een Google-bestuurder. Wel resteert voor hen een werkstraf, zo heeft de rechter verordonneerd. Het echtpaar heeft ondertussen hun huis aan de Utrechtse werfkelder te koop moeten zetten. Een persoonlijk drama die te vermijden was geweest.

 

Top of flop: De Amerikaanse modeketen Forever21 besluit zich terug te trekken uit Europa. Forever21 moet een peperduur huurcontract (4500 m2) met belegger Vastned voor het pand aan het Amsterdamse Rokin openbreken. Lang blijft het pand niet leeg, want het hippe Japanse modemerk Uniqlo maakt hiermee zijn Nederlandse debuut.

 

 

 

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Vastgoedjournaal