De sterke opkomst van projectontwikkelingen

Tijdens de laatste meeting van het Strategy Team en de Raad van Advies van Sociëteit Vastgoed bespraken wij met elkaar de actuele trends in de markt. Wat daarbij sterk naar voren kwam, is de opkomst van projectontwikkelingen.

 

Wij bespraken dit fenomeen met Jack Zuidweg, Kennispartner Vastgoed, Woningcorporaties en VvE  bij Centraal Beheer (onderdeel Achmea).

 

Tekort zorgt voor nieuwe ontwikkelingen

“Het schreeuwende woningtekort vraagt om acties”, begint Zuidweg. “Bouwplannen zijn er genoeg, maar de grond is schaars”. Dit geeft direct de problematiek aan. “ Wij merken dat door de stimulering van transformatie of herbestemming woning-schaarste en leegstand in samenhang wordt aangepakt. Dit zorgt ervoor dat de leegstand reduceert. Daarnaast voorkomt het aanpassing van natuurlijke gebieden en vermindert het de productie van afval door nieuwbouw. Dit laatste is natuurlijk gewenst bij de verdere invulling van de circulaire economie”.

 

Hoog tijd om samen verder te spreken over deze ontwikkeling in de sector.

 

 

 

Bouwend Nederland

Zuidweg legt uit:” De vastgoedmarkten draaien op volle toeren. Zeker op toplocaties. De huizenprijzen worden opgedreven door het tekortschietende aanbod, de lage rente en de hoog conjunctuur. Het is van belang dat het woningaanbod, met name in het middensegment van de huurmarkt, wordt vergroot”.

Op de vraag of er voldoende gebouwd wordt antwoordt Zuidweg:” Bouwend Nederland signaleert zeker een gestage opmars. Zo werden in 2017 16 bouwteam-contracten bij openbare tenders gesloten terwijl in de eerste helft van dit jaar de teller op 17 stond. Voor het lopende derde kwartaal zijn reeds 9 bouwteams vastgelegd. Daarnaast verandert de utiliteitsmarkt. Het Label C en de A-eisen voor de kantorenmarkt komen eraan, met een harde deadline”.

Op onze vraag waar we rekening mee moeten houden reageert Zuidweg:” Er is meer focus op functieloos en leegstaand vastgoed, net als op het verbeteren van het binnenklimaat. Het zorgdragen voor de juiste invulling hiervan bij verhuurd of te verkopen vastgoed is van groot belang”.

 

Voor en na de crisis

Er is in de gehele sector veel beweging. Zuidweg verduidelijkt:” Wij zien dat bij onderhandse projecten (tot 5 miljoen euro) steeds meer gemeenten, waterschappen en provincies kiezen voor een samenwerkende contractvorm waarbij risico’s met elkaar worden beheerst”. Dat deze veranderingen ook invloed hebben op de financiële wereld is helder. Zuidweg knikt. “ Financiële rendementen voerden voorheen wereldwijd de boventoon. Men nam deel aan de aandelenmarkten en spaargeld werd in financiële producten geïnvesteerd. De banken centraliseerden, met het doel rendement te behalen. Hierdoor werd de afstand tussen beschikbaar geld en de projectontwikkelaars en investeerders die het geld nodig hadden, steeds groter. Financiën werden niet langer een middel om projecten te realiseren. Het realiseren van het geld werd het doel op zich. Nu, door de stijgende economie, is er weer geld beschikbaar, maar ontbreekt het vaak aan de gewenste locaties of de mogelijkheid om te bouwen”. Zuidweg stelt: “Wie daar de mogelijkheden voor heeft, bouwt en ontwikkelt, en dat heeft geleid tot een sterke opkomst hiervan. Er is een grote vraag, waardoor er hoge rendementen behaald worden”.

 

 

Vastgoedontwikkeling en Datagiganten

Ook bij vastgoedontwikkeling is het van belang in te spelen op de veranderende techniek. Toen Sociëteit Vastgoed genodigde was bij Tesla Motors, bezochten wij door middel van een VR tour door de vastgoedontwikkeling, de bouw van het grootste gebouw ter wereld, in Nevada. Hoe ziet Zuidweg Google als projectontwikkelaar?

” Amazon of Google opereren vanuit een sterke datakennis actief mee in de sector. Data is onmisbaar gebleken voor de behoudende en versterkende positie als ontwikkelaar”.

 Zuidweg verhaalt:” De wereld verandert en projectontwikkeling verandert mee. Google bouwt de eerste Smart City terwijl Amazon een belang genomen heeft in een huizen bouwende startup. Coolblue realiseert het grootste zonnedak van Nederland. Het is niet toevallig dat de grootste concurrenten van de vastgoedbranche datagiganten zijn”.

 

 

 

Op onze vraag waar Zuidweg aan denkt bij gebruikmaking van data voor ontwikkelaars zegt hij:” Denk bijvoorbeeld aan predictive data. Dit kan de ontwikkelaar helpen om de VON-prijs van een type woning met een bepaalde kwaliteit op een bepaalde plek op het moment van verkoop te bepalen. Het werkt heel goed om deze data naast die van de analyses van bijvoorbeeld makelaars leggen. Zo ben je in staat de beste beslissingen te maken”. Zuidweg vervolgt:” Ook op het gebied van acquisitie kan predictive data een ontwikkelaar versterken. Denk aan het proactief opsporen van interessante (grond)posities (brownfields), wat nu nog vaak reactief gebeurd”.

 

Aardgas en bouwkosten

Hoe ziet Zuidweg de transitie van aardgas naar aardgasloos nu Nederland toewerkt naar een circulaire economie in 2050, in het licht van vastgoedontwikkeling? Zuidweg reageert adrem:” Wij denken dan aan de integrale aanpak, de transformatie van vastgoed. Met de leegstandsproblematiek bij commercieel vastgoed en de verplichte C-labelcertificering per 2023 kan verduurzaming van kantoren niet langer uitgesteld worden”. Met klem: ”Daarnaast staan wij voor meer uitdagingen zoals de bouwkostenstijgingen waardoor projecten stil komen te liggen, of de problematiek rondom de wensenlijstjes en de wet- en regelgeving. Hierdoor komen woningbouwprojecten moeizaam tot stand. Veel projecten zijn haalbaar omdat de verkoopprijzen stijgen”.

 

 

Wat wenst Zuidweg ter optimalisatie? Hier hoeft hij niet over na te denken. “ Ruimte creëren tussen overheid en beleggers zodat er samengewerkt kan worden. Lokaal investeren, en woningcorporaties inzetten. Woonstad Rotterdam is een mooi voorbeeld van duurzame ontwikkeling, leefbaarheid en focus op de stad. Zorg met elkaar voor de juiste juridische, architectonische en fiscale structuur, houd rekening met de bestaande bouw en sta open voor nieuwe concepten, zoals hotelwoningen en transformaties”. Zuidweg knikt: ”En tenslotte zou ik willen pleiten voor kwaliteit, authenticiteit en uniciteit met een sturing op een heldere gebiedsvisie met planologische kaders en spelregels, met een nadruk op het belang van omgevingskwaliteit.”

 

Note:

Een exclusief interview met Jack Zuidweg door Sociëteit Vastgoed. De komende maand gaan wij met Zuidweg in gesprek omtrent ZorgVastgoed.

 

 

Voor contact Jack Zuidweg MSV

Sr. Adviseur Risicomanagement en Zakelijke Schadeverzekeringen | Kennispartner Vastgoed, Woningcorporaties en VvE:

Mobiel 06 132 96 074

Laan van Malkenschoten 20 | 7333 NP Apeldoorn Postbus 9150 | 7300 HZ Apeldoorn Telefoon 055 579 83 59 centraalbeheer.nl

 

Voor contact interview Sociëteit Vastgoed

Claudia L. van Haeften MBA MSV Founder / Directeur

0031627058824 I 0031264720501 I www.societeitvastgoed.eu I info@societeitvastgoed.eu

www.societeitvastgoed.academy I I Facebook I Twitter I LinkedIn I Instagram I YouTube

VHCM is marketing- en communicatiepartner I LinkedIn I Twitter I Ons beleid is altijd van

toepassing I KvK Stichting Sociëteit Vastgoed 69027129 I Sociëteit Vastgoed wordt mogelijk

gemaakt door onze members, samenwerkingen en sponsoren

 

Leave a Reply